Met meer dan tien jaar ervaring in Noorse sieraden en Wikingsymboliek deelt zij haar kennis met eerlijk en onderbouwd advies.
Rollo of Rollon van Normandië | De christelijke Vikingkoning!
De Vikingcultuur heeft de westerse wereld gevormd door haar nagenoeg onoverwinnelijke krijgers. Vele legendarische Vikinghelden hebben dit volk tot het dapperste van Europa gemaakt. Een van die mythische namen is niemand minder dan Viking-leider Rollo.
Rollo, of Rollon, is een mythische Scandinavische Viking die door Europa trok en grote delen veroverde. Na talloze veroveringen vestigde hij zich definitief in het westen van het land van de Franciërs. Eerst als befaamd Viking-krijger, daarna als christelijke koning van Europa: dit historische figuur is altijd een iconisch Scandinavisch symbool gebleven.
In dit artikel vertellen we je de geschiedenis van Rollo of koning Rollon. Je volgt de ontwikkeling van dit unieke personage, beginnend bij zijn oorsprong als groot Viking-krijger tot het moment dat hij de hertog van Normandië werd.
De geschiedenis van Rollo: de oorsprong van Rollon de Viking!
Rollo werd rond het jaar 860 na Chr. geboren in Scandinavië. Hij was een van de grootste Viking-leiders van zijn tijd. Hij vreesde op het slagveld voor niets en niemand, en dat is mede de reden dat hij een veelvoud aan regio’s in Europa kon veroveren.
Rollon won enorm aan populariteit toen hij een akkoord sloot met de koning van Francië, Karel de Eenvoudige. Dit pact stelde hem in staat om zijn eigen koninkrijk in het westen van Frankrijk te stichten: Normandië. In het kader van deze overeenkomst bekeerde hij zich tot het christendom, zwoer hij zijn heidense religie af en werd hij gedoopt onder de naam Robert. Hij regeerde over deze regio van 911 tot aan zijn dood rond 930 na Chr.
Vanaf dat moment nam de geschiedenis van Rollo een radicale wending. Hij veranderde van een barbaarse en woeste Viking-leider in het model van een koning met grote christelijke deugden, die wet en orde herstelde in heel Europa.
Dit tweede deel van het leven van Rollon werd grotendeels verfraaid door de christelijke historici en schrijvers uit die tijd. Voor velen werd hij een religieus symbool. Dat is een van de redenen waarom de meeste verslagen uit die tijd het Viking-verleden van Rollo negeren.
In dit artikel vertellen we je de opkomst van Rollo, van eenvoudige Viking-krijger tot de titel van koning en voorvader van grote Europese koningen, waaronder de beroemde Willem de Veroveraar!
De oorsprong van de naam Rollo en de evolutie ervan
Rollon heeft door de jaren heen vele namen gedragen. Door zijn vele reizen en de diverse culturen waarmee hij in aanraking kwam, evolueerde zijn naam van:
- Hrólfr, wat zijn Vikingnaam in het Oudnoords is. Volgens de Franse historicus Adigard des Gautries is “Hrólfr” een combinatie van “hróð” wat “glorie en overwinning” betekent, en “ulfr” wat “wolf” betekent in het Oudnoords. Hrólfr zou dus “de glorieuze wolf” betekenen;
- De andere, minder populaire oorsprong van zijn naam zou de Germaanse vorm “Rolf” zijn;
- Rollo komt overeen met de gelatiniseerde, zeer populaire versie van “Hrólfr”;
- Rollon is de Franse uitspraak die is afgeleid van de Latijnse versie;
- In sommige Normandische werken wordt Rollo simpelweg “Rou” genoemd. Deze uitspraak is de versie van Hrólfr die in het Normandische dialect werd aangenomen;
- Na zijn doop nam Rollo de naam Robert I aan, en in andere werken die van Robert de Rijke.
Volgens de Landnámabók droeg Rollo een bijnaam. Hij werd Göngu-Hrólfr genoemd. Deze bijnaam betekent “Rollo of Rolf de Wandelaar”. Dit wordt verklaard door het feit dat, vanwege zijn imposante postuur, geen enkel rijdier hem langer dan 50 meter kon dragen. Volgens diezelfde legendes had Rollon een zeer imposante bouw, met een lengte van meer dan 2 meter en een gewicht van 150 kg. Hij werd soms zelfs vergeleken met een reus.
De oorsprong van Rollon
Zoals bij een groot aantal personages uit de Viking-mythologie, bevat de geschiedenis van Rollo vele semi-legendarische verhalen. Dat was in die tijd gebruikelijk, omdat de meerderheid van de historici de legitimiteit van bepaalde koninklijke lijnen wilde versterken. Volgens historicus Robert Ferguson is deze praktijk vaak bedoeld om gewone mannen te mystificeren en er mythische en goddelijke wezens van te maken.
Zo is de exacte oorsprong van Rollo onbekend. Veel historici hebben echter zijn legende verteld:
- Volgens Dudo van Saint-Quentin, een Normandische historicus uit de 10e eeuw, zou Rollo uit Denemarken komen, uit een aristocratische familie. Om deze versie te versterken, beweert Dudo dat Rollo een goede vriend is van een Noorse Viking-leider genaamd “Guthrum”;
- Volgens de geschriften van Willem van Malmesbury, een werk geschreven tussen de 11e en 12e eeuw, zou dezelfde nobele afkomst aan hem worden toegeschreven. In dit verhaal zou Rollo echter uit een aristocratische familie komen, maar ditmaal uit Noorwegen.
- Later ondersteunt de IJslandse historicus “Snorri Sturluson” deze versie.
Aangezien de meerderheid van de Vikingen van Deense afkomst was, is de versie van Dudo het meest aannemelijk. Zeker omdat een van de kleinzonen van Rollon, aartsbisschop Robert II van Rouen, de bijnaam Robert de Deen kreeg. Hoewel de oorsprong van Rollo tot op de dag van vandaag onzeker blijft, is een herkomst uit Denemarken het meest aannemelijk.
De heldendaden van Rollo de Viking-leider
Rollo is niet de broer van Ragnar Lothbrok, ondanks wat de serie Vikings doet geloven. Ragnar werd namelijk geboren aan het einde van de 8e eeuw, rond het jaar 790, en stierf in het jaar 865 in een kerker in Northumbria. Terwijl Rollon pas na het jaar 860 werd geboren.
De ontmoeting van Rollo met Ragnar is dus onwaarschijnlijk, maar dat geldt niet voor zijn zonen. Rollon zou namelijk een cruciale rol hebben gespeeld in de invallen en expedities in Europa aan de zijde van de zonen van Ragnar, Ivar de Beenloze en Björn I.
Aan de kracht en autoriteit van Rollo werd binnen het Viking-leger niet getwijfeld. De kroniekschrijver Flodoard ondersteunt het verhaal van Dudo en beschrijft Rollo als een ongeëvenaarde Viking-leider.
Vanwege de rijkdom van West-Francië voerden de grootste Vikingen aanvallen uit om het te plunderen:
- Rond het jaar 858 na Chr. leidt Björn IJzerzijde zijn eerste aanval op deze regio, kort voor zijn expeditie naar de Middellandse Zee. Hij wordt bij deze aanval ondersteund door Rollo;
- In het jaar 876 na Chr. leidt Rollon meer dan 100 schepen over de Seine om deze regio te plunderen. In andere verslagen zou hij de aanval hebben medegeleid of in ieder geval een beslissende pion zijn geweest in het verloop ervan;
- Ten slotte zou Rollo tussen 885-886 hebben deelgenomen aan en een hoofdrol hebben gespeeld bij het beleg van Parijs.
Na al deze aanvallen was de enige oplossing die overbleef voor West-Francië om de Vikingen te betalen om hun steden te verlaten. Alleen weerhield dit de Viking-leiders er niet van om terug te keren en hen opnieuw diverse belastingen op te leggen.
Het akkoord van Rollo met Karel de Eenvoudige
Karel de Eenvoudige, koning van de Franken en West-Francië, begreep dat het betalen van de Vikingen geen oplossing was om voor eens en voor altijd een einde te maken aan hun invallen. Volgens Dudo waren het de adviseurs van de koning die hem het geniale idee voorlegden om zich te allieeren met Rollon, de machtigste van de Viking-leiders, door hem het volgende aan te bieden:
- Een domein en enkele van de meest begeerde landen in het noordwesten van Francië;
- Daarnaast de hand van de dochter van koning Karel, Gisla, in het huwelijk met deze Viking-koning.
Het aanbod van koning Karel was zeer genereus. Als Rollo dit akkoord had geaccepteerd, zou er een duurzame vrede hebben geheerst in de hele regio van West-Francië. De enige voorwaarde van de koning was dat Rollon zich moest laten dopen en zo zijn Noordse heidense religie moest afzweren voor Christus.
Rollon accepteerde na overleg met zijn Deense Viking-leiders het akkoord, maar weigerde zich te laten dopen. Hij verweet de koning dat hij hem onvruchtbare en verwoeste landen aanbood. Gedwongen om in te gaan op de eisen van Rollon, bood koning Karel hem het land Bretagne aan. Zo werd Rollon in het jaar 911 na Chr. gedoopt, trouwde hij met Gisla, de dochter van de koning, en werd hij Robert I.
Rollon van Normandië: was hij de eerste Viking-hertog?
Rollo hield zich aan al zijn beloften en werkte aan een duurzame vrede tussen zijn volk en de Franken. Er is na het jaar 911 na Chr. geen enkele Viking-inval meer geweest in Francië. Bovendien bleek Rollon een belangrijke bondgenoot, want hij werkte aan:
- De verbetering van alle landen die hem waren aangeboden, op elk denkbaar vlak;
- De wederopbouw van de kerken en tempels die tijdens de Viking-invallen waren verwoest;
- Niet te vergeten de verbetering van de verdediging van de stad door muren en forten op te richten.
Dit alles leverde Rollon, of Robert I, de lof van alle Normandische historici op. Hoewel veel historici hem de titel van hertog en stichter van het Normandische hertogdom gaven, was hij in werkelijkheid slechts een jarl of graaf van Normandië. De naam Normandië komt van “Northmen”, wat het land van de Vikingen aanduidt, een extra eerbetoon aan dit sleutelfiguur.
Rollon, de Viking-jarl van de vrede
Rollo bestuurt zijn hertogdom als een echte Viking-leider en werkt zeer hard om vrede en veiligheid voor zijn inwoners te bewerkstelligen. Hij past strenge wetten toe voor dieven, moordenaars en zelfs voor minder ernstige misdrijven, zoals een man die zijn naaste onteert.
Soms omschreven als te streng, werpt het beleid van Rollon zijn vruchten af en keert er in heel Normandië een duurzame veiligheid terug. Volgens sommige legendes, om de afwezigheid van dieven in zijn hertogdom aan te tonen:
- Hangt hij een gouden ring aan een boom die meer dan 3 jaar niet is aangeraakt;
- In de gemeente Heuland hangt hij aan het kruis van Rollon gouden sieraden die niemand ooit heeft durven benaderen.
De welvaart die in deze regio heerste gedurende meer dan een eeuw, was grotendeels te danken aan de inspanningen van Rollon.
Andere verhalen en legendes beweren dat Rollo zijn eed aan koning Karel zou hebben gebroken. Meer dan tien jaar na deze overeenkomst vertellen deze bronnen dat Rollon nieuwe expedities voor invallen en plunderingen startte. Deze verhalen blijven zeer betwist en controversieel onder moderne historici.
De mysterieuze dood van Rollo
Tot op de dag van vandaag hangt er twijfel over de omstandigheden van het overlijden van Rollon. De versies verschillen van auteur tot auteur, zonder duidelijke antwoorden te geven over dit onderwerp, of zelfs de exacte datum van zijn dood te specificeren.
Drie hypothesen worden gehanteerd in de moderne geschiedenis. Elk is geassocieerd met verschillende feiten.
De eerste wordt verteld door Richer van Reims. Volgens hem zou Rollon tijdens een beleg van het kasteel van Eu, rond het jaar 927, het leven hebben gelaten. Deze theorie is gebaseerd op het feit dat zijn zoon, Willem Langzwaard, twee jaar na dit incident een eed van trouw aan de Normandiërs aflegde.
Sommigen zijn het echter niet eens met deze theorie. Historici zeggen dat de Viking-koning boog voor de wensen van zijn zoon en dat hij zich bij leven aan de Normandiërs had overgegeven.
De tweede versie verschuift zijn dood naar het jaar 933. Degene die aan de basis hiervan ligt, Adémar van Chabannes, stelt dat koning Rollo voor zijn laatste adem vele offers zou hebben gebracht, zowel christelijke als Viking-offers.
Het allerlaatste verhaal over de dood van Rollon zegt dat hij het einde van zijn dagen beleefde vlak voor de helft van de 10e eeuw. De auteur ervan, pater Anselme, bevestigt dat de ceremonie plaatsvond in de kathedraal van Rouen, die hem zo dierbaar was.
Hoe dan ook, koning Rollon, half heiden, half christen, heeft de geschiedenis van de Vikingen getekend. Zijn heerschappij over Bretagne en zijn vele heldendaden maken hem tot een gedenkwaardig historisch personage. Viking-leider en Normandisch hertog, zijn tijd staat bekend als het hoogtepunt van de vermenging van het Vikingvolk met de rest van de Europese beschaving.
