Met meer dan tien jaar ervaring in Noorse sieraden en Wikingsymboliek deelt zij haar kennis met eerlijk en onderbouwd advies.
Heahmund | Het waargebeurde verhaal van de bisschop uit de Vikings-serie
Meer dan een jaar na het zesde en laatste seizoen van “Vikings” zitten fans van de serie nog steeds op hun honger. Hoewel het epos van de zonen van Ragnar ten einde is gekomen, blijven er veel vragen hangen rond de meest iconische personages, in het bijzonder de bijzondere bisschop Heahmund!
Met een opvallende entree aan het einde van seizoen 4 van “Vikings” liet Heahmund een diepe indruk achter op zowel de fans als het verdere verloop van de serie. Zijn voortijdige verdwijning liet echter veel vragen over dit personage achter.
Was hij immers echt gebaseerd op een historisch figuur? Was Heahmund de minnaar van Lagertha? Maar vooral: is hij echt gestorven in de Slag bij Marton? Zonder verder oponthoud werpt dit artikel een blik op alles wat je moet weten over bisschop Heahmund!
Was Heahmund gebaseerd op een echt persoon?
Net als bij veel andere personages uit de “Vikings”-serie, is het verhaal van Heahmund losjes gebaseerd op een echt historisch figuur. Naar alle waarschijnlijkheid is hij ontleend aan de geschiedenis van een authentieke Angelsaksische bisschop die dezelfde naam droeg.
De echte Heahmund leefde rond de 9e eeuw na Christus in Wessex, Engeland. Er is maar weinig bekend over hem vóór zijn wijding tot bisschop tussen 867 en 868, toen hij werd gezegend als bisschop van Salisbury.
Hij volgde bisschop Eahlstan van Sherborne op en werd een heilige die vereerd werd door de katholieke en orthodoxe kerk. Heahmund was echter geen man van het geloof in de conventionele zin. Hij was ook een krijgsman en een scherp strateeg die trouw zwoer aan de koningen van Wessex, Æthelred en Alfred.
Net als in de “Vikings”-serie stierf de echte Heahmund op 22 maart 871 in de Slag bij Marton. De Vikingen kwamen als overwinnaars uit de strijd tegen de troepen van Wessex, geleid door Æthelred, en het grote Viking-leger onder leiding van Halfdan Ragnarsson. Hij werd vervolgens begraven in de stad Keynsham.
Hier houden de gelijkenissen tussen de middeleeuwse Saksische bisschop en de Heahmund uit “Vikings” echter op. Zeker omdat de maker van de serie, Michael Hirst, zich vele scenaristische en chronologische vrijheden heeft gepermitteerd.
Hoe dan ook, we gaan het ware van het valse scheiden om je de geschiedenis van Heahmund in een nieuw daglicht te laten herontdekken!
Het verhaal van Heahmund: de sage van de krijgsbisschop
Heahmund maakt zijn eerste verschijning aan het einde van het vierde seizoen van de serie “Vikings”. Terwijl de serie in volle gang is, weet dit personage de aandacht van de kijkers te trekken met een nogal unieke entree.
In deze finale ontdekken we bisschop Heahmund in de rol van de geestelijke die een begrafenis leidt, maar die de weduwe van de overledene op een niet erg katholieke wijze troost. Midden in hun vrijpartij eindigt de serie met een close-up van zijn harnas en zijn zwaard, waarop de inscriptie “Ananyzapata” te lezen is.
Het is op zijn zachtst gezegd een krachtige binnenkomer. In één scène profileert Heahmund zich als een complex personage: een man van religie, een zondaar, maar vooral een krijger.
Hoewel er geen zekerheid is over het liefdesleven van de bisschop, was Heahmund wel degelijk een echte krijgsbisschop. Dit waren religieuze mannen met hoge posities in de kerk, getraind om woeste en moedige ridders te worden.
De maker van de serie, Michael Hirst, geeft enige uitleg over deze heilige krijgers. Hij legt uit dat zij de voorlopers van de Tempeliers waren, elitesoldaten in dienst van de kerk. Bovendien specificeert hij: “Heahmund was een van de grootste krijgsbisschoppen uit de geschiedenis.“
Hoewel dit personage aan de kant van de kerk staat, heeft hij zijn sporen nagelaten in de geschiedenis van de Vikingen. In ieder geval heeft hij een blijvende indruk achtergelaten op alle fans van de serie, aangezien hij de rivaal wordt van Ivar Ragnarsson, bijgenaamd “de Beenloze”.
Het zwaard van Heahmund: wat betekent de inscriptie “Ananyzapata”?
Het zwaard dat Heahmund hanteert is een integraal onderdeel van zijn personage. Het gevest is versierd met goud en ingelegd met een grote edelsteen. Maar wat het bijzonder maakt, is het woord “Ananyzapata” dat erin gegraveerd staat.
Deze mysterieuze inscriptie is in werkelijkheid een epigrafie, een zin in proza die een christelijk citaat samenvat. “Ananyzapata” is dus niets anders dan een Latijns fragment dat zou betekenen: “Verdrijf het kwaad en bescherm de goede christelijke drager tegen onheil en vernietiging.“
Historisch gezien werd deze heilige inscriptie teruggevonden op een juweel uit de 15e eeuw, het Middleham-juweel. Deze gouden hanger, met verschillende christelijke symbolen, is waarschijnlijk de inspiratiebron voor het zwaard van Heahmund.
Bovendien overtreft de kwaliteit van dit wapen de meeste Viking-zwaarden. Het lemmet van dit zwaard is gemaakt van een ongelooflijk resistent metaal en is zo scherp dat Ivar de Beenloze geloofde dat het magisch was.
Er is echter geen bewijs dat het zwaard van Heahmund echt heeft bestaan. Het lijkt een samenraapsel van historische christelijke inspiraties uit de middeleeuwen te zijn, gebruikt door Michael Hirst.
De waardige rivaal van Ivar Ragnarsson
Heahmund is een man van geloof die een diepe liefde voor het christendom koestert. Toch weerhoudt dit hem er niet van om een getalenteerde krijger en een scherp strateeg te zijn die dol is op vrouwen en drank. Met andere woorden: hij is een religieuze fanaticus, een ridder en een zondaar.
Volgens Michael Hirst is dit personage: “synoniem aan toewijding en passie“. Hij en Ivar zijn op een bepaalde manier twee tegenpolen van dezelfde magneet. “Het zijn beide extreme personages met zeer sterke overtuigingen“, voegt Hirst toe.
Dat is de reden waarom Heahmund de perfecte rivaal belichaamt van de zoon van Ragnar Lothbrok, Ivar de Beenloze, in seizoen 5 van “Vikings”. Tijdens de eerste helft van dit seizoen vecht de bisschop tegen Ivar.
Ondanks zijn moed en gevechtskunst lijdt hij een verpletterende nederlaag tegen het Viking-leger. De krijgsbisschop slaagt er echter in om Ivar, die zijn vastberadenheid bewondert, te imponeren. Deze laatste maakt hem tot zijn gevangene en dwingt hem om aan zijn zijde te vechten.
De bisschop blijft echter fel gehecht aan zijn christelijke overtuigingen en wordt bevrijd door Lagertha wanneer zij triomfeert over Ivar. De moeder van Björn IJzerzijde besluit de gewonde Heahmund te sparen, maar vermoedt op geen enkel moment dat deze beslissing hun toekomst zal veranderen.
Natuurlijk is er geen historische bron die melding maakt van de gevangenneming van bisschop Heahmund door Ivar. Nog minder van een conflict tussen hem en Lagertha. Om eerlijk te zijn, de enige keer dat Heahmund en de zonen van Ragnar samen worden genoemd, is tijdens de noodlottige Slag bij Marton.
Heahmund en Lagertha: fictie of waarheid?
Kort na de overwinning van Lagertha voert ze een filosofisch gesprek met Heahmund. Dit gesprek wakkert de vlam van passie bij beide personages aan. Wanneer de nacht valt, komt de bisschop terug naar Lagertha onder het voorwendsel hun gesprek voort te willen zetten, maar de discussie neemt een heel andere, vleselijke wending.
Zo begint de geheime relatie tussen de twee geliefden. Een intens, maar zeer kort verhaal, aangezien de bisschop voorspellende visioenen van de hel begint te krijgen.
Diep verbonden met het christendom, raakt Heahmund verscheurd tussen zijn geloof en zijn passie voor Lagertha. Toch weerhoudt dit hem er niet van om afstand te nemen van zijn Viking-minnares. Een beslissing waar hij later bittere spijt van zal krijgen.
Historisch gezien is het zeer onwaarschijnlijk dat de bisschop de minnaar van Lagertha kon zijn geweest. Overigens wijst geen enkele Noordse bron erop dat de Viking-krijgster naar Engeland is gereisd, waardoor hun ontmoeting een onwaarschijnlijk voorval is.
De dood van bisschop Heahmund
De dood van Heahmund in “Vikings” is een van de meest poëtische eindes van de serie. De maker van de show wilde dit evenement aangrijpend en theatraal maken.
Daarom sterft de bisschop, nadat hij tijdens de Slag bij Marton door verschillende pijlen is geraakt, op glorieuze wijze, afgemaakt door Gunnhild. Vlak voordat hij zijn laatste adem uitblaast, roept hij de naam van Lagertha. Een ultiem bewijs van liefde voor zijn geliefde.
Voor Michael Hirst was dit een cruciaal moment in de serie, aangezien het personage op zoek was naar verlossing. Toch veroordeelt hij zichzelf tot de hel uit liefde voor Lagertha. “Heahmund herinnert ons eraan dat liefde het allerbelangrijkste is, zelfs tussen Vikingen en christenen“, vertrouwt de showrunner ons toe.
Hoewel fans geschokt waren door deze tragische dood, was het noodzakelijk. “Heahmund is slechts een voetnoot in de geschiedenis van de Vikingen. Er was geen echte reden voor zijn personage om te overleven en in de serie te blijven“, legt Michael Hirst uit.
Heahmund is een complex figuur die zowel de geschiedenisboeken als het collectieve onderbewustzijn van de fans van de serie “Vikings” heeft getekend. Verscheurd door een moreel conflict, symboliseert de dappere christelijke krijger de delicate relatie tussen Angelsaksische veroveraars en dappere Vikingen.
