Met meer dan tien jaar ervaring in Noorse sieraden en Wikingsymboliek deelt zij haar kennis met eerlijk en onderbouwd advies.
Björn I of Björn IJzerzijde | Het verhaal van de grootste Viking-veroveraar!
De Vikingen vormden een verbazingwekkende beschaving, vol dappere strijders die door niets of niemand konden worden gestopt. Het Scandinavische volk liet niet alleen heel Europa beven, maar ook alle koninkrijken van hun tijd. Eén Vikingkoning in het bijzonder werd door iedereen gevreesd: de legendarische Björn I!
Björn IJzerzijde, zoon van de mythische koning Ragnar Lodbrok, is degene die de Vikingen voor iedereen angstaanjagend maakte. Aan de zijde van zijn vader en broers leidde hij succesvolle invallen tot aan de uithoeken van de wereld. Volgens de verhalen is Björn I een woeste Viking-leider. Door zijn vele heldendaden smeedde hij de legende van de Vikingen.
Tussen mythe en werkelijkheid ontdekt u in dit artikel het verhaal van Björn I. Dit is door gerenommeerde historici uit vele landen opgetekend, en door anderen weer in twijfel getrokken. Bereid u voor om de oorsprong te achterhalen van een van de grootste koningen uit het Vikingtijdperk.
Björn I of Björn IJzerzijde: de mythische zoon van Ragnar
Björn I, geboren tussen 840 en 845 na Chr., is een van de vele veronderstelde zonen van de legendarische Ragnar Lodbrok. Hij volgde hem na zijn dood op als koning van Zweden, waarover hij zou regeren tot zijn dood in 876. Gedurende deze periode stichtte hij de Munsö-dynastie, een mythische lijn van Zweedse koningen.
Net als de legende van Ragnar is het verhaal van Björn omgeven door vaagheid en kent het vele grijze gebieden. In tegenstelling tot die eerste zijn historici het er echter over eens dat Björn wel degelijk heeft bestaan in de 9e eeuw. Velen vermoeden echter dat de heldendaden die aan hem worden toegeschreven niet volledig van hem zijn, en slechts dienden om de legende en het aanzien van zijn koninklijke lijn te vergroten.
Om de complexiteit van dit mythische Viking-figuur volledig te doorgronden, moeten we teruggaan naar zijn oorsprong. Alleen met deze kritieke informatie kunnen we zijn opkomst tot de titel van legendarische koning begrijpen.
De oorsprong van Björn I Järnsida: een koning met een onzekere moeder
In tegenstelling tot de wijdverspreide volksgeloof is Lagertha, de Viking-krijgster, niet de moeder van Björn IJzerzijde. De serie “Vikings” is geen historische serie en heeft in werkelijkheid nooit beweerd dat te zijn, vandaar de creatieve vrijheden.
In werkelijkheid had Ragnar slechts 3 kinderen met Lagertha tijdens hun 3-jarige huwelijk. Hun zoon heet “Fridleif”, terwijl de namen van hun 2 dochters onbekend blijven.
De moeder van Björn I verschilt per saga en verhaal:
- In de Ragnars saga loðbrókar: zijn moeder zou “Aslaug” of “Kráka” zijn. Men beweert dat zij de dochter is van een legendarische Viking-held en een valkyrie.
- In de Gesta Danorum: volgens Saxo Grammaticus is Björn de zoon van “Thora Borgarthiort”. Zij zou de afstammeling zijn van een jarl wiens hand Ragnar wint door een reuzenslang te bevechten.
Volgens de “Ragnarssonaþáttr” of “Het verhaal van de zonen van Ragnarr” had Ragnar slechts twee kinderen met Thora: Eiríkr en Agnar. Beiden stierven zeer jong aan een ziekte. Na de voortijdige dood van Thora hertrouwde Ragnar met “Aslaug”, die hem zijn legendarische kinderen zou schenken, waaronder Björn I.
Aslaug, de moeder van Björn I met goddelijk bloed
De Ragnars saga loðbrókar vertelt het verhaal van Aslaug, een beroemd figuur uit de Viking-mythologie en folklore. Volgens sommige auteurs zou zij een Valkyrie-godin zijn die deze Vikingkoning naar zijn grootste overwinningen leidde.
Aslaug, dochter van de legendarische Viking-held Siegfried en de valkyrie Brynhildr, is een jong meisje met een ongeëvenaarde schoonheid. Ze was direct het object van begeerte van alle grote Vikingen. Om haar te beschermen, maakt haar grootvader “Heimer” een gigantische harp waarin ze zich kan verbergen. Na de dood van haar ouders trekt hij met haar weg uit het koninkrijk dankzij zijn harp.
Heimer vindt onderdak bij een boerenfamilie. Maar de harp waarin Aslaug zich bevindt, heeft dit echtpaar al snel betoverd. In de valse veronderstelling dat deze een schat bevat, doden ze Heimer om zich deze toe te eigenen. Uiteindelijk ontdekken ze de kleine Aslaug in de harp en besluiten haar te adopteren.
Na verloop van tijd beseffen ze dat haar adel en schoonheid een gevaar voor haar zouden kunnen zijn. Daarom geven ze haar de naam Kráka, wat “kraai” betekent. Ze houden haar zo een groot deel van haar leven verborgen, tot de dag dat Ragnar het bestaan van deze vrouw met haar onvergelijkbare schoonheid ontdekt.
Zo vraagt Ragnar om de hand van Kráka nadat zij zijn intelligentie en scherpzinnigheid heeft getest. Ragnar Lodbrok had 4 zonen met zijn echtgenote Aslaug. Dit zijn:
- Ivar de Beenloze;
- Björn I of IJzerzijde;
- Hvitserk, wiens enige vermelding in de “Ragnarssonaþáttr” staat;
- Sigurd Slangoog.
Kráka was geen gewone mens. Ze bezat goddelijk bloed dat haar de gave van helderziendheid schonk. Dankzij haar adviezen behaalden Ragnar en Björn I hun grootste overwinningen.
Thora Borgarthiort, de legendarische Viking-koningin
In de Gesta Danorum vertelt Saxo Grammaticus een heel ander verhaal over de oorsprong van Björn IJzerzijde. Inderdaad, zijn moeder zou niemand minder zijn dan Thora Borgarthiort, de tweede echtgenote die Ragnar nam na Lagertha, en de dochter van Herrauðr, de koning van Zweden.
Om de hand van Thora te krijgen, moest Ragnar een grote uitdaging aangaan: het verslaan van een “lindworm”. Dit is een reuzenslang die de prinses gevangen hield in zijn paleis. Ragnar zegevierde over dit wezen met slechts een speer en harige broeken die hem beschermden tegen het gif en de beten van de slang.
Tijdens dit avontuur verwerft Ragnar zijn beroemde bijnaam: “Lodbrok”, wat “harige broeken” betekent. Een titel die na hem zijn zoon, Björn Lodbrok, zal dragen.
Nog steeds volgens de Gesta Danorum had Ragnar 7 zonen met Thora, waardoor Björn zijn 4e kind was. Naast Ivar en Sigurd zijn de 4 andere broers van Björn I:
- Rathbarth Ragnarsson;
- Dunwat Ragnarsson;
- Agner Ragnarsson;
- Halfdan I Ragnarsson.
De oorlogsverrichtingen van Björn IJzerzijde
In de Deense en Scandinavische tradities moet de zoon van een Vikingkoning zich bewijzen in de oorlog. Daarom moest hij het leger en de vloot van zijn vader aanvoeren in de strijd, om zijn gezag en waarde als toekomstig koning te versterken.
Toen Ragnar Lodbrok koning werd, stuurde hij zijn zoon Björn het koninkrijk uit. In de zomer van het jaar 855 wordt hij voor het eerst genoemd in de “Annales Bertiniani et de Fontenelle“. Met de hulp en adviezen van zijn mentor Hasting, een dappere Viking, leidt Björn I de vloot van Ragnar naar de overwinning tegen het koninkrijk West-Francië.
In datzelfde jaar vaart Björn, met de hulp van een andere grote Viking, Sigtrygg, de Seine op om Franse gebieden te koloniseren. Ze kiezen hun basis nabij het graf van Givold om hun aanvallen en invallen op de stad Parijs uit te voeren. Zo plunderen ze de stad uiteindelijk tussen 856 en 857. Kort daarna bouwt Björn een fort op het eiland Osselle in Normandië, en voert daar jarenlang zijn missies uit.
Tijdens zijn vele invallen en expedities zal Björn zijn legendarische titel “IJzerzijde” verwerven.
Betekenis en oorsprong van de titel van Björn “IJzerzijde”
Björn I voerde vele veldslagen aan de zijde van zijn vader Ragnar. Hij verwerft zijn bijnaam tijdens een ruzie met een Zweedse heerser, Sörle. Op het slagveld brengt Björn de vijandelijke troepen grote schade toe zonder zelf ook maar één keer geraakt te worden.
Volgens de legendes stroomt er goddelijk Viking-bloed door de aderen van Björn I en zijn broers. Dit is afkomstig van zowel hun moeder met haar valkyrie-oorsprong, als van hun vader Ragnar, een directe afstammeling van de goddelijke lijn van de “Alfar”.
Zo heeft Björn gedurende het hele gevecht geen druppel bloed vergoten. Hij werd vergeleken met een Viking-krijger met goddelijke kracht. Er wordt gezegd dat hij zijn kracht uit zijn zijden haalt, die hem een ijzeren weerstand bieden. Na deze slag presenteert Ragnar zijn zoon aan heel Zweden als de Viking met de IJzerzijde.
Zo wordt de legende van de grootste Viking-leider, Björn IJzerzijde, geboren. Een krijger die in zijn eentje het tij van een veldslag in zijn voordeel kan doen keren.
De andere veroveringen van Björn
Het Middellandse Zeegebied kende vele Viking-invallen onder leiding van Björn en Hasting in de periode van 859 tot 861. Vele bronnen en teksten uit Frankrijk, Normandië, het Arabische rijk, Ierland en Scandinavië beschrijven deze periode als de gouden eeuw van de Vikingen.
De Arabische historicus “Ibn Idhari” beschrijft de aanval van de Vikingen met 62 schepen op het Iberisch schiereiland. Deze overwinning stelt de vloot onder leiding van Björn I in staat om de Straat van Gibraltar over te steken en zo bijna de gehele Middellandse Zee te plunderen:
- De eerste regio die werd aangevallen was Zuid-Frankrijk. Ze besloten daar te overwinteren;
- Vervolgens vielen ze Italië binnen en namen ze de stad Pisa en Sicilië in.
Echter, tijdens een verschrikkelijke storm lijdt de Viking-vloot van Björn zware verliezen. Meer dan 40 schepen zinken in de Middellandse Zee met alle schatten die ze aan boord hadden. Om de resterende krachten te bundelen, adviseert Björns mentor, “Hasting”, hem om terug te keren naar het Iberisch schiereiland en de volgende invallen en expedities te plannen.
Dit stelde hen in staat zich te verdedigen tegen onder meer de vloot van het Arabische rijk. Daarna boekten ze vooruitgang in de verovering van Italië, waar ze zich de rijkdommen van de grootste kloosters toe-eigenden.
Björn I: de rechtmatige opvolger van Ragnar Lodbrok
Volgens de verhalen werd Ragnar Lodbrok in zijn laatste dagen te zelfverzekerd en geloofde hij dat hij onoverwinnelijk was. Dit leidde tot zijn ondergang tijdens zijn laatste inval in Engeland. Ondanks de waarschuwingen van Kráka of Aslaug, die zijn nederlaag had voorspeld, leidde Ragnar deze laatste expeditie toch met slechts twee schepen.
Ragnar werd gevangengenomen door de Engelse koning Ælla van Northumbria. Hij verloor zijn leven in een kerker vol slangen, waar hij bezweek aan hun beten en gif. Om hem te wreken, bereiden Björn I en zijn broers een plan voor dat zal leiden tot de val van koning Ælla. Ze martelen hem met een bloedig Viking-ritueel genaamd de bloedarend.
De nieuwe koning van Zweden
Na de dood van Ragnar werd zijn koninkrijk verdeeld onder zijn wettige zonen. Volgens het “Verhaal van de zonen van Ragnarr” werd Björn I heer van “Uppsala” en koning van Zweden. Na deze gebeurtenis zijn vermeldingen van Björn in historische bronnen zeldzaam, en niemand weet hoe deze grote Viking-leider is gestorven. Men zegt dat hij vredige dagen heeft gekend tot zijn laatste adem.
Zijn legende leeft voort via zijn twee zonen, twee grote Viking-krijgers en koningen.
De stichter van de Munsö-dynastie
Björn I Järnsida is de stichter van de grootste lijn van Vikingkoningen. Zijn nageslacht zou tot de 11e eeuw over Scandinavië regeren. Ragnar en zijn vader Sigurd zijn de eersten van deze lijn, die zich voortzet via de zonen van Björn:
- Erik II Björnsson, die zijn vader opvolgt als koning van Zweden. Hij zal op zijn beurt twee zonen hebben die over het land zullen regeren;
- Refil Björnsson, een grote Viking-krijger met vele heldendaden. Zijn zoon, Erik III Refilsson, wordt de nieuwe koning van Zweden na de dood van zijn oom.
De Munsö-dynastie zal gedurende het hele Vikingtijdperk, dat wil zeggen meer dan 200 jaar, over Zweden en het gehele Noordse koninkrijk regeren. Veel historici beweren dat de IJslandse bronnen deze lijn sterk hebben aangedikt om meer prestige en glorie aan hun koningen toe te voegen.
Het verhaal van Björn I, dit iconische Viking-figuur, is als dat van zijn vader Ragnar. Het was een koning met een onzekere afkomst die aan de basis stond van de glorie van een heel volk.
