Met meer dan tien jaar ervaring in Noorse sieraden en Wikingsymboliek deelt zij haar kennis met eerlijk en onderbouwd advies.
Harbard | Het verhaal van de mysterieuze veerman uit de Viking-mythologie
Alsof het een geheime regel is, komen we in alle oude mythologieën wel een oude wijze met mysterieuze tussenkomsten tegen. Hij verschijnt als bij toverslag op het pad van de held in het verhaal. Bij de Vikingen is het Harbard, de legendarische veerman, die deze rol vervult. Hoewel hij afwijkt van het stereotype van de bedachtzame oude man, dient hij hetzelfde doel in de Noordse mythologie.
Tot op de dag van vandaag hangt er een zweem van mysterie rond de oorsprong en de betekenis van dit personage. Dat gezegd hebbende, is er geen gebrek aan theorieën, iets waar we in het artikel van vandaag uitgebreid bij stil zullen staan.
Laten we zonder verder oponthoud op onderzoek uitgaan en samen ontdekken wie Harbard werkelijk is, de fantastische Viking-veerman!
Geschiedenis en oorsprong van Harbard
In de Viking-mythologie is Harbard een oude zwerver. Hij is een veerman die de rivier oversteekt en aan de reizigers een van zijn vele verhalen vertelt.
Onder zijn onaangename karakter en ruwe voorkomen verbergt hij enorm veel welwillendheid en wijsheid. Bij talloze gelegenheden deelt hij deze kennis op anekdotische of cryptische wijze, zodat alleen de meest verdienstelijken ervan kunnen profiteren.
Zijn naam, Harbard, betekent in het Oudgermaans grijze baard. Men zou kunnen denken dat deze bijnaam onbeduidend is en alleen het fysieke uiterlijk van dit personage weerspiegelt. Toch is de woordkeuze verre van toevallig en waarschijnlijk een stuk complexer.
In werkelijkheid is dit een van de bijnamen die worden toegeschreven aan de god Odin, de heer van het pantheon van Noordse goden. Aan de ultieme godheid van het Noordse pantheon worden namelijk een veelvoud aan epitheta toegeschreven, waarvan sommige dienen om zijn fysieke verschijning te beschrijven. Dit is een van de eerste aanwijzingen dat Harbard niemand minder dan de god Odin zou kunnen zijn.
Maar laten we niet te snel conclusies trekken! Laten we eerst kijken naar de andere aanwijzingen die ons kunnen helpen een oordeel te vellen.
De intrigerende avonturen van Harbard in de Viking-mythologie
Harbard is de veerman van de Élivágar. Dit is een verzameling rivieren die voortkomen uit de Hvergelmir, waarvan gezegd wordt dat deze aan de oorsprong van de wereld ligt. Hiervoor had hij een cruciale missie, want hij was verantwoordelijk voor het overzetten van mensen over de rivieren en het begeleiden van voorbijgangers. Verschillende historische bronnen bevestigen deze feiten en bieden ons een kijkje in dit iconische personage.
Het verhaal van Harbard en de god Thor
In de Germaanse mythologie wordt het verhaal verteld van de oversteek van de god Thor. Terugkerend van zijn avonturen met de reuzen, roept hij de hulp in van Harbard om een van de rivieren van de Élivágar over te steken. Groot was zijn verrassing toen deze hem begon te provoceren.
Naast het in twijfel trekken van zijn dapperheid en heldendaden, pochte de oude man over zijn eigen verdiensten en bagatelliseerde hij die van Thor. Aan het einde van hun woordenwisseling weigert hij hem over te zetten en vertrekt Thor woedend.
Hier wordt de dichotomie tussen deze twee personages benadrukt. Aan de ene kant hebben we Harbard, sluw en vol van zichzelf, die het geduld van zijn gesprekspartner op de proef stelt. Aan de andere kant hebben we Thor, opvliegend maar trouw aan zijn waarden als eervolle krijger.
De legende zegt dat hij zo abrupt vertrok dat hij niet eens merkte dat het zijn eigen vader was, de god Odin. Nog een aanwijzing die ons in die richting wijst!
Het gedicht Hárbarðsljóð
Direct afkomstig uit de Poëtische Edda, vertelt het Hárbarðsljóð, wat Het lied van Harbard betekent, het verhaal van Harbard met de Viking-dondergod, maar met enkele details erbij. Thor is van plan om na een lang verblijf in Jötunheimr terug te keren naar Asgard, maar alles loopt anders dan gepland.
Deze keer is er sprake van een duidelijkere ruzie, waarbij de twee personages elkaar beledigen en uitschelden. Zodra Thor om hulp vraagt om de rivier over te steken, antwoordt Harbard:
« Wie is die jongen van de jongens
Die daar aan de overkant staat?
Hij antwoordde:
Wie is die kerel van de kerels
Die daar over het water roept? »
Hoewel Thor bekend staat om zijn woede en sterke temperament, biedt hij hem een maaltijd aan als hij hem naar de overkant brengt. Harbard weigert en zegt dat hij de opdracht heeft gekregen om op nobele passagiers te wachten. Hij begint vervolgens zijn uiterlijk te bekritiseren, noemt hem een zwerver en spot met zijn kleding.
Daarna vraagt hij Thor welke heldendaden hij heeft verricht. Wanneer hij vertelt over de gevechten die hij met de reuzen heeft gevoerd, belachelijkt Harbard hem en spreekt hij over zijn eigen vele liefdesavonturen en seksuele veroveringen. De pesterijen houden daar niet op en hij gaat zelfs zo ver om zijn vrouw, Sif, van overspel te beschuldigen.
Een gedrag dat de god van het bedrog en de sluwheid waardig is. Een andere interessante theorie waar we hieronder dieper op ingaan.
De verschijningen van Harbard in de cultserie Vikings
Harbard, gespeeld door Kevin Durand, maakt zijn grote entree in de beroemde serie Vikings tijdens het derde seizoen. Gekenmerkt door vele gebeurtenissen, hadden fans niet verwacht dat zo’n mysterieus personage zijn opwachting zou maken.
Nog voor zijn aankomst in Kattegat wekte dit personage al algemene intriges op. We zien hem namelijk eerst in een vreemde droom van Siggy, Helga en koningin Aslaug, terwijl hij sneeuw vasthoudt in een bloedende hand. Voor velen is dit een aanwijzing voor zijn goddelijke oorsprong en de cruciale rol die dit personage zal spelen.
Bij zijn aankomst wint hij de gunst van Aslaug door de kwalen van haar zoon Ivar te genezen door hem simpelweg aan te raken. Hoewel hij zich presenteert als een zwerver die niets anders heeft dan zijn verhalen, realiseren we ons dat hij zijn ware aard verbergt.
Deze theorie wordt bevestigd wanneer hij het dorp verlaat door in de mist te verdwijnen. Deze scène bevestigt de vermoedens van de kijkers en de goddelijke aard van Harbard.
Maar dat is niet de laatste keer dat we hem in de serie zien!
Hij maakt namelijk opnieuw zijn opwachting in het vierde seizoen. Na vele omwentelingen is Aslaug nu alleen en radeloos en vindt ze in Harbard de emotionele steun die ze miste.
Alleen staat hij erom bekend een vrouwenversierder te zijn. Trouw aan zichzelf wekt hij algemene verontwaardiging wanneer hij met bijna alle vrouwen van Kattegat naar bed gaat.
Woedend laat Aslaug zich gaan en confronteert ze Harbard voordat hij net zo plotseling verdwijnt als hij gekomen is. Voor velen is dit het bewijs dat het een list is van de god van het bedrog Loki.
Wie is Harbard werkelijk? — Analyse van de populairste theorieën
Nu we het onderwerp hebben besproken, is het tijd om de populaire theorieën over de identiteit van Harbard onder de loep te nemen. Dit onderwerp is lang onderwerp van debat geweest onder historici, en de serie Vikings heeft dit debat in alle hevigheid doen oplaaien.
In het hart van de controverse ontrafelen we de waarheid van de leugen. Eerder Odin, of eerder Loki? Dit is alles wat u hierover moet weten.
Theorie 01: Harbard vertegenwoordigt de god Odin
Eerste onverslaanbare argument: de bijnaam! Men verwijst namelijk vaak naar de god Odin als een oude man met een grijze baard. Dit detail blijft niet onopgemerkt, aangezien dit het eerste argument is dat telkens naar voren wordt gebracht.
Maar dit spoor stopt daar niet! Als we de ontmoeting tussen Harbard en Thor zoals die in de Germaanse bronnen wordt beschreven in detail analyseren, komen we nog verder in deze richting. Verre van te vertrouwen op sluwheid, toont de oude Noordse veerman manipulatie en vindingrijkheid om de dondergod op zijn plek te zetten. Evenzo toont zijn vriendelijke en welwillende uitwisseling aan dat hij een personage is dat vrij dicht bij Thor staat.
Bovendien waren veel van de oorlogs- en gevechtsverdiensten waar de oude man over opschepte in werkelijkheid die van de god Odin. Dit zou de reden zijn waarom de inspanningen van de meester van Mjölnir geen indruk op hem maakten.
Theorie 02: Loki is veranderd in Harbard
Veel historici hebben lang volgehouden dat Harbard de vermomde god Loki is. Het grootste argument voor deze theorie is eveneens ontleend aan zijn ontmoeting met Thor. Tijdens deze ontmoeting pocht Harbard over zijn liefdesavonturen en zijn vele veroveringen.
In de Viking-mythologie is dit kenmerk bijna karakteristiek voor het personage Loki. Deze houdt er namelijk van om op te scheppen en zijn romantische successen tentoon te spreiden. Bovendien heeft de god van het bedrog ook de vrouw van Thor ervan beschuldigd hem te hebben bedrogen.
Een ander belangrijk argument bestaat uit een onthulling die Harbard doet in het gedicht Hárbarðsljóð. Hij beweert getuige te zijn geweest van het gevecht van Thor met een ijsreus, terwijl alleen Loki op dat moment in zijn gezelschap was.
Eindoordeel
Tegenwoordig wordt door wetenschappelijke kringen algemeen aanvaard dat Harbard in feite de vermomde god Odin is. Ondanks de controverses van voorgaande jaren, neigen de argumenten meer naar deze versie van de feiten.
Wat ons de illusie geeft dat het om Loki zou gaan, zijn vooral de creatieve vrijheden van de serie Vikings. Zo eindigt ons kleine onderzoek en sluiten we dit debat voor eens en voor altijd af.
