Met meer dan tien jaar ervaring in Noorse sieraden en Wikingsymboliek deelt zij haar kennis met eerlijk en onderbouwd advies.
Vikingkrijgers | Scandinavische strijdkracht!
De Vikingen zijn de machtigste krijgers die Europa ooit heeft gekend. Strijders die bekendstonden om hun moed, dapperheid en felheid, maar vooral om hun geweld. Niets of niemand kon hen stoppen; de simpele vermelding van hun naam was al genoeg om hun vijanden te laten beven.
De kracht van de Vikingkrijgers heeft door de eeuwen heen talloze legendes voortgebracht. Het is onweerlegbaar dat waar de Vikingen ook kwamen, niets hen kon weerstaan. Soms vergeleken met bloeddorstige beesten, dan weer met dappere strijders of zelfs oorlogsgoden, de enorme omvang van hun overwinningen staat buiten kijf.
In dit artikel ontdek je de legendes over de oorsprong van de Vikingkrijgers en het verhaal achter de kracht van de dapperste soldaten van Europa. Bereid je voor om je onder te dompelen in de grootste Viking-saga’s die de geschiedenis van deze beschaving hebben gevormd!
De oorsprong van een beschaving
De Vikingen zijn een legendarische beschaving die een stempel heeft gedrukt op de geschiedenis van Europa en de hele wereld. Hun voorouders stonden zij aan zij met, en vochten tegen, de krijgers van het Griekse en Romeinse rijk, om zich uiteindelijk te vestigen in het noorden van Europa. Deze regio zou later bekendstaan als Scandinavië of Normandië.
Scandinavië bestaat uit drie grote dynastieën: Denemarken, IJsland en Zweden. Het volk uit deze legendarische regio draagt de naam Noorman of Scandinaviër, wat beide “het volk van het noorden” of “de mensen die in het noorden van de wereld wonen” betekent. Het is ditzelfde volk dat later met trots de titel Viking zou dragen.
Het ontstaan van de legende van de Vikingkrijgers
Het glorieuze Vikingtijdperk begon rond het einde van het jaar 700, een periode die samenviel met de opmars van het Scandinavische volk door heel Europa. Historici zijn het erover eens dat het jaar 793 het begin van dit tijdperk markeert, gekenmerkt door de eerste invallen en plunderingen door Vikingen in Engeland.
De reputatie van de Vikingen begon zich door heel Europa te verspreiden. Hun naam kreeg toen vele betekenissen:
- In het Oudnoords betekent het “zee-ontdekkingsreiziger” of “mensen die afwisselend roeien”. Het is een term die deze ontdekkingsreizigers aanduidt als eminente krijgers en meesters van de zee;
- In het Oudijslands komt het voort uit de uitdrukking “i vikingu“, wat zich laat vertalen als “op plundertocht gaan”. De mannelijke zelfstandige vorm van deze uitdrukking, “vikingr“, betekent “degene die schatten rooft” of “piraat”;
- Een modernere betekenis omschrijft de Viking als “een krijger of zeeman die uit Scandinavië komt”.
De Vikingen voerden hun gevechten zonder enige angst en met een felheid die terreur zaaide onder de troepen van hun tegenstanders. Hieruit ontstond de legende van de machtige krijgers!
De Vikingen en de Noordse religie
Bovenmenselijke kracht, onkwetsbare moed en ultieme dapperheid, zelfs in het aangezicht van de dood, zijn de kwaliteiten die de Vikingkrijgers onderscheidden van hun tegenstanders. Vaardigheden die hen onverslaanbaar maakten in de strijd.
De lange, koude winters, de onvruchtbare gronden en het barre klimaat van de Scandinavische landen hielpen het ijzersterke karakter van de Vikingen te vormen. Maar het echte geheim achter het hart van de Vikingkrijgers was hun onwankelbare geloof in hun religie en hun Noordse goden.
De Vikingen waren inderdaad een religieus volk, sterk verbonden met bepaalde godheden. De belangrijkste is de god Odin: de machtigste Vikinggod en vader van alle Noormannen. Hij is de god van kracht, wijsheid en de dood, die de Vikingkrijger zijn hele leven vergezelt en hem beschermt tegen zijn concurrenten.
In de Noordse mythologie is Odin een welwillende god die de krachten van het kwaad bestrijdt en over de Vikingen waakt via zijn symbolen:
- De Valknut: dit is het ultieme symbool van bescherming; het bevrijdt van angst en stelt de Viking in staat om elke uitdaging aan te gaan;
- De hoorns van Odin: schenken helderziendheid en het vermogen om de strategieën van tegenstanders te voorspellen. Vikingkrijgers kunnen zo vijandelijke listen tijdens gevechten dwarsbomen;
- De magische symbolen: de “Aegishjalmur” of “Helm van Ontzag” is een IJslands magisch symbool dat synoniem staat voor onoverwinnelijkheid en onkwetsbaarheid. Vikingkrijgers hadden de gewoonte om dit voor elk gevecht op hun voorhoofd te tekenen. Sommigen tatoeëerden het zelfs op hun lichaam;
- De runen of de “futhark“: dit is het Viking-alfabet. Volgens de Noordse mythologie verbergt elke rune een mystieke kracht die alleen Odin wist te begrijpen. Hij was het ook die ze aan de Vikingen cadeau deed.
Vikingkrijgers hadden, naast het laten zetten van tatoeages, de gewoonte om tijdens de strijd ringen, armbanden of kettingen met de symbolen van Odin te dragen om zijn krachten te verkrijgen.
Een ander veelvoorkomend symbool was dat van de hamer Mjölnir van Thor, die kracht en moed schenkt aan de krijger die hem draagt.
Met de kracht van de goden aan hun zijde spreekt het voor zich dat de Vikingen meesters van de oorlog werden. Toch namen de Vikingkrijgers daar geen genoegen mee; ze hadden meer dan één verborgen talent. De meesten van hen waren uitmuntende ambachtslieden en beheersten vele vaardigheden:
- Landbouw: de Scandinavische gronden zijn ruw en dor, met winters die vele maanden kunnen duren. Gezien deze omstandigheden werden de Vikingen meesters in de landbouw en konden ze elk gewas in de Noordse kou verbouwen. Dankzij dit konden ze “vlas” verbouwen, een bloem die zeer nuttige textielvezels oplevert.
- Timmerwerk en constructie: de Viking-oorlogsschepen zijn meesterwerken die getuigen van een uniek vakmanschap. Naast houtsnijwerk slaagden de Vikingen erin huizen te bouwen die bestand waren tegen de kou. De Viking-schilden zijn ook gemaakt van hout, maar volledig bedekt met leer voor extra weerstand.
- Smeden: de Scandinavische smeden stonden bekend om hun ongelooflijke robuustheid en het smeden van de beste oorlogswapens. Of het nu gaat om zwaarden, speren of bijlen, alleen de Vikingen beheersten deze kunst die volgens zeggen van de goden afkomstig was.
- Juwelierskunst: Scandinavië is een regio die rijk is aan edelmetalen (goud, zilver en brons). De Vikingen werden meesters in het maken van sieraden, die voor hen een dubbel doel dienden: ze konden worden geruild voor voedsel en dienden als decoratieve juwelen.
Daarnaast waren de Vikingen uitstekende ontdekkingsreizigers en handelaren. Ze voeren naar verre landen en ruilden textiel, sieraden en kostbaarheden (van goud en zilver) van eigen makelij voor voedsel en voorraden voor hun stammen.
De Jomsvikingen: de elite van de Vikingkrijgers
De Jomsvikingen worden in vele saga’s beschreven als de machtigste Vikingkrijgers. Het is een broederschap van huurlingen die onafhankelijk waren van elk Vikingkoninkrijk. Hun hoofdkwartier bevond zich in Jomsborg: een fort waarvan de exacte locatie tot op de dag van vandaag onbekend is.
De Jomsvikingen waren uitsluitend gewijd aan de verering van de god Odin en de god Thor. Volgens de legendes zouden zij de bron zijn van hun ongeëvenaarde kracht, die als onvergelijkbaar en onmenselijk werd omschreven. Een kracht die zo groot was dat velen sceptisch waren en geloofden dat de Jomsvikingen niets meer dan een legende waren.
Toch maken vele historische saga’s melding van hun bestaan:
- De Saga van de Jomsvikingen: deze vertelt over de oprichting van de Jomsvikingen door Palnatóki, een Vikingheld met legendarische krachten.
- De saga van koning Olaf I: een voormalige koning van Noorwegen. Hij zou de Jomsvikingen hebben ontmoet tijdens zijn vele avonturen en hun diensten hebben ingeroepen.
- De Flateyjarbók: dit is een verzameling geschiedenis en koningssaga’s geschreven in het jaar 1300, het rijkste van de IJslandse manuscripten. Het bevat vele saga’s die de geschiedenis van de Jomsvikingen beschrijven.
Ondanks het feit dat de Jomsvikingen slechts een bende huurlingen waren, hadden ze een erecode die hen een strikte gedragslijn voorschreef. Het was deze code die deze Vikingkrijgers zo geducht maakte in de strijd:
- Alleen Vikingmannen ouder dan 18 jaar mochten toetreden. De enige uitzondering op deze regel was de kleinzoon van Palnatóki: “Vagn Åkesson“. Op 12-jarige leeftijd overtrof hij al vele krijgers;
- De Jomsvikingen mochten geen angst tonen en mochten voor geen enkele vijand wijken;
- Ze waren verplicht elkaar te helpen en te beschermen in de strijd;
- Een lid van de Jomsvikingen mocht onder geen beding de broederschap verlaten.
De Jomsvikingen voerden vele veldslagen onder verschillende vlaggen, maar de meest glorieuze van hun overwinningen blijft de oorlog tegen koning Harald I van Denemarken. Een dictatoriale koning die werd verslagen door de leider van de Jomsvikingen, Styrbjörn de Sterke, die de vrede in Scandinavië bracht.
De Berserkers: de belichaming van goddelijke kracht
In de Noordse mythologie bestaat er een bijzondere klasse van Vikingkrijgers die een deel van de vernietigende kracht van de god Odin kan oproepen. Deze woeste krijgers raken in een trance van heilige razernij. Hun krachten kunnen zo worden vertienvoudigd dat ze een leger met blote handen kunnen verwoesten. Deze krijgers worden Berserkers genoemd.
“Berserker” betekent in het Oudnoords “degene die een berenjas draagt” of “degene die met ontbloot bovenlijf vecht”. Zo zijn berserkers Vikingkrijgers die meer dan 2 meter lang zijn en niets anders dragen dan een berenvel in de strijd.
De berserker duidt degene aan die de dierlijke geest van de beer bezit. Er bestaan nog twee andere klassen van deze Vikingkrijgers: de “ulfhednars”, wiens geest die van de wolf is, en de “svinfylkingars”, de zwijnenkrijgers.
De Berserkers zijn krijgers van Odin. Ze roepen zijn kracht aan om die beroemde trance-toestand te bereiken waarin hun dierlijke geest de controle overneemt. In deze staat worden ze bijna onoverwinnelijk:
- Een dierlijke razernij bezielt hen: ze slaken beestachtige kreten en willen alles op hun pad verscheuren;
- Wapens verwonden hen niet meer: de dierenhuid die ze dragen, gecombineerd met hun trance-toestand, biedt hen weerstand tegen gewone wapens;
- Ze vernietigen alles op hun pad: in deze staat maken ze geen onderscheid meer tussen hun bondgenoten en hun vijanden;
- Ze hebben een bovenmenselijke kracht.
Deze moorddadige waanzin wordt berserkergangr genoemd: de razernij van Odin. Sommige recente studies suggereren dat de Berserkers een speciaal brouwsel innamen om hun woede los te laten. Dit zou bereid zijn op basis van zeldzame planten met psychotrope effecten.
Vele saga’s en historische bronnen citeren de berserkers, waaronder: “de slag bij Hafrsfjord” in Hornklofi, of “de Saga van Sint Olaf” in de Heimskringla.
Vrouwelijke krijgers: de strijdster van Birka
In de Vikingcultuur is de grootste eer die er bestaat voor een krijger om te sterven in de strijd. Hij zal dan de eer hebben om door Odin te worden verwelkomd in het Walhalla, het paradijs van de Vikingen.
Dit is de reden waarom de Scandinavische beschaving de gewoonte had om Vikingkrijgers te begraven met hun wapens, sieraden en al hun trofeeën: zodat ze die mee konden nemen naar de verblijfplaats van Odin.
Het graf van Birka, ontdekt in 1878, is een grafkamer uit de 10e eeuw waar een grote Vikingkrijger rust. Althans, dat dacht men tot 2017. Een genetische test bepaalde dat het DNA van de botten in dit graf toebehoort aan een vrouw.
Het graf van Birka was dus gewijd aan een Vikingvrouw. Een vrouw die werd begraven met de uitrusting van een Viking-krijgsheer, een onderscheiding die alleen aan Vikingkrijgers van zeer hoge rang wordt gegeven. Deze ontdekking heeft de perceptie van historici over de Vikingbeschaving en de rol die vrouwen speelden in hun oorlogen veranderd.
Vele literaire saga’s getuigen ervan dat Vikingvrouwen zeer grote krijgers waren. Het bewijs staat in de Saga van de Laxdæla, of in het bijzonder de Saga van Hervor en koning Heidrekr. Deze vondst bevestigt deze mythen alleen maar.
Vikingvrouwen hebben altijd een centrale rol gespeeld in de Vikingcultuur, evenals in de oorlogen, door de “Völva” te belichamen: een vrouwelijke magiër met profetische gaven. Deze gave, toegeschreven door de godin Freya, stelde hen in staat de strategieën van hun vijanden te voorspellen.
